Aachener Stadtrechnungen aus dem XIV. Jahrhundert/Rechnung Belagerung des Schlosses zur Dick im J. 1383
| [276]
1383.
Rechnung über die Auslagen des Aachener Contingents bei der Belagerung des Schlosses Zur Dick durch den Landfriedensbund.
Primo, ain brode, wine, vische, vleische, huynre, bier 24 m. Vetten mait 6 s. ze verdrenken. It. den perden ze korne ind ze heuwe 161/2 m. It. umb 5 malder even, die man myt vůrt 8 m. ind 4 s., van besloin ind andern dencke 2 m. It. ze belzieren 15 m. It. van wine nå ind van vische, die wir myt uns vurten 4 m. 8 s. It. den gesinde 2 m. It. Mathiis Kassartz pert 10 s.
It. des vridagis, zer Dicke, umb kreiftz 8 s. It. des satersdagis umb broyt 18 s. It. des sondagis, ze Růysse, umb vleische 5 m. 4 s. – It. um broit 12 m. – It. Vos umb heringe 9 m. – It. umb eyn tonne biers 26 s. – It. umb even 5 m. – It. van evnen sadel ze voellen 4 s. – It. die wainkneicht ind Willem verzerden då 2 m. – It. umb huynre 14 s. – It. umb semelen 8 s. – It. umb bonen ind ertz 6 s. – It. umb eyn loechte 7 s. – It. umb huynre inther 8 s. – It. umb schuyn den heren 26 s. – It. Quodemoelen 2 s. van peterzillien.
It. des moyndagis, umb huynre 41/2 m. – It. umb eyer 23 s. – It. umb broit van Geladebach 2 m. – It. umb eyn quart vreymds biers 12 d. – It. heren Mathiis van Stummel 1 m. [277]
It. des densdagis, umb broit den greveren 6 s. – It. umb koerve[ER 1] 7 s. – It. umb huynre 8 s. – It. umb zwå tonnen biers 4 m. 10 s. – It. umb broit 21/2 m.
It. des gudisdagis umb broit van Duren 10 m. – It. den wainkneichten, bie den zuyn magden 18 s. – It. umb huynre ind duven 31/2 m.
It. des donrisdagis, umb broit 26 s. – It. umb knuyffloich 2 s. – It. umb broit 16 s. – It. umb 51/2 ame wiins ind 2 veirdel, die ame 12 m. val. 66 m. 8 s. ind 2 s. – It. der stede piferen van Coellen 2m.
It. in vridage, umb butter 16 s. – It. umb boirven 3 m. – It. umb broit 1 gul. – It. schenckden unse heren den van Nůysse, den schutzen ind anderen greveren 4 veirdel ze 32 d. val. 31/2 m. 8 d. – It. umb heringe 1 gul. – It. hait Wilhem geleynt Millis 2 m. – It. umb eynen vleymschen kese 16 s.
It. des satersdagis, umb broit m. – It. umb eyer 101/2 s. – It. umb zwey render ze Nuysse 44 m. 101/2 s. – It. umb saltze 2 m. – It. umb poete 8 s. – It. umb holschuyn 6 s. – It. umb vlicken 12 m. 18 d. – It. umb eynen spado 1 m. – It. dat gesinde verzerde ze Nůysse 1 m. – It. umb eynen kramp ain die hameide 4 s. – It. umb eyn tonne biers 28 s. It. den meichden, die die pletzer schoin magden 2 s.
It. des sondagis, umb broit 3 gul., umb huynre 12 s. – It. Quecke umb eynen korff 10 s. It. umb huynre 10 s. – It. umb huynre 13 s. – It. umb huynre 12 s. – It. umb huynre 271/2 s. – [278] It. umb huynre ind umb kirsen 15 s. – It. umb huynre 27 s. – It. umb 8 schoiff 71/2 gul. – It. Reynart van Moerke umb schuyn 7 s. – It. umb eyn tonne biers 28 s. – It. umb huynre 10 s. dit was allit, du die gesellen gemeynlich ind die schutzen myt uns aissen.
It. des maindagis, umb broit 6 m. – It. umb bier 28 s. – It. umb gense 2 m. – It. heren Reynart umb eynen kesselhuyt 3 m. 8 s. – It. van zwen doeren 2 quart. – It. her Heynrich gaff up die warde 2 quart. – It. Rickolff schende den gesellen 2 quart int Koels her. – It. umb milche 12 d. – It. umb keirssen 12 d. – It. deme cleynen senger 3 s. – It. den piferen, den vreymden 6 s.
It. des densdagis, umb broit 2 m. – It. umb zweyn hemel 5 m. 8 s. – It. umb 1 quart biers 12 d. – It. heren H. 4 s. deme senger. – It. umb broit 1 m. – It. umb 1 tonne biers 28 s. – It. umb broit van Nuysse 1 m. – It. den piferen uns heren van Gülche 2 gul.
It. des gudisdagis, umb broit van Duren 10 m. 18 d. – It. des herzogen kneicht, de den stoer braicht 1 m. – It. umb eyn tonne biers 28 s. – It. umb eynen vleymschen kese 19 s. – It. deme selven umb broit 4 m. 2 d. – It. unss heren bode van Coellen brait wilbret 1 m. – It. den gesind schuyn ze lappen 7 s. – It. umb huynre 6 s. – It. Quecke schende heren Arnolt van Hunpel 2 quart. It. Peter mynen kneicht 2 s.
It. des donrisdagis, umb eyn tonne biers 28 s. – It. umb eyer 2 m. – It. umb knuyffloich 12 d. – It. umb broit 2 m. – It. des buschoffs piferen van Coellen 3 gul.
It. des vridagis umb broit 21/2 m. – It. umb eyn tonne biers 28 s. – It. umb salme 5 m. – It. umb bresemen 3 m. – It. umb eynen sacke 2 s. – It. umb kirsen 2 s. – It. mir umb schuyn [279] 7 s. – It. Wilkin umb schuyn 6 s. – It. den greveren 1 m.
It. des satersdagis umb eyer, muys, peterzilie 91/2 s. – It. umb bresemen 1 m. – It. umb broit 4 m. – It. deme kuchenkneit umb schuyn 8 s. – It. umb huynre 15 s. – It. den vreymden Menrebruderen 3 quart.
It. des sondagis umb broit 7 m., vur Johannis. – It. umb huynre 13 s. 2 d. – It. umb essich 161/2 s. – It. umb eyer int knuyffloich 12 d. – It. umb eyn tonne biers 28 s. – It. Sylman ze Nůysse 4 s. – It. des buschofs boede van Coellen braicht wilbret 8 s. – It. des herzogen boede van Guylche braicht wilbret 6 s. – It. van der kneichte schuyn ze lappen 4 s. – It. Ar. Kikemenoell was zu Waichtenducke 8 s. – It. umb leeder zen pauwelune, de brach 1 m.
It. des mondagis umb broit 2 m. – It. umb bonen ind van weschen dwelen ind cleidern 6 s. – It. Quecke ind Wilhem schenden 2 quart.
It. des densdagis, vigilia Johannis umb broit 29 s. – It. umb eyn tonne biers 29 s. – It. umb bresemen 5 m. – It. umb butter, kese, eyer, 17 s. 4 d. – It. umb eyer 3 s. kuckuc rome. – It. Quecke reit zu Nuysse umb provancie, umb vische 31/2 m. 2 s. – It. umb 4 quarten oyleys 1 m. – It. umb kannen 5 s. – It. umb unloich 3 s. – It. umb mustert 9 s. – It. den wiin ze vergieren, ze laden ind uyss ze trecken 9 s. – It. umb eyn moete 3 s. – It. umb eynen roskamp 2 s. – It. zer kost, die Quec verzerde 12 s. – It. umb 31/2 ame wiins, die ame 15 m., men 3 veirdel, dat kumpt up 51 m. 71/2 s. – It. heren Schenartz piferen van Hemersbach 1 gul. – It. heren Lutzen piferen van Landauwe 1 gul. – It. umb even 26 s. 4 d.
[280] It. des gudisdagis, up sint Johans dach, umb broit 8 m. – It. umb zwå tonnen biers 4 m. 10 s. – It. umb muyss 12 d. – It. umb eyn slosse ind kremp zu der hameyden 3 m. – It. den kneichten, die die pert bewarden 3 s. – It. umb kirsen 2 s. – It. umb bonen 4 s.
It. des donrisdagis, umb gense 6 s. – It. Quecke ind Wilhem umb hoesen 6 m. – It. umb schuyn 14 s. – It. umb eyn hulzen horn 2 s. – It. umb zwa geleyen 14 s. – It. umb broit 3 m. – It. umb oister bier 2 s. – It. du Gerart geschossen was ind uyss ginge 1 veirdel. – It. eyn tonne biers 29 s.
It. des vridagis, umb broit 2 m. – It. umb eyer ind kese 18 s. – It. umb oyley 4 s. – It. umb eyer 15 s. 4 d. – It. broit 4 s. – It. kirsen 2 s. – It. den harneschmecher 12 d. – It. umb 2 tonnen biers 5 m. men 2 s. – It. Kremer ze verdrenken, van gelaseren 6 s.
It. des satersdagis, umb eyer, butter 21 s. – It. umb heringe 6 s. – It. umb koerne, peterzilie, leffel 8 s. – It. umb eynen emmer ind seil 1 m. – It. umb rugen broit 5 m. – It. umb garne 12 d. – It. umb wise ruben 16 d. – It. die junfrauwen mait ze verdrenken 6 s., van kesen. – It. der weschersen 2 s. – It. umb eynen vleymschen kese 34 s. 8 d.
It. des sondagis, umb broit 7 m. Du aissen die geswoeren myt unsen heren. – It. umb vische 6 m. – It. umb schuttelen ind poete 2 m. – It. umb 5 gense 18 s. 4 d. – It. heren Gerart sone van sint Arwilre 2 quart. – It. Millis 4 s. – It. heren Reynartz ind heren Heynrich renneren umb schuyn 11 s. – It. umb zwa ganspannen 7 s. – It. umb ruggen broit 2 m. – It. deme sprucher Wendekare ind den sengeren 16 s. – It. umb eyer, mylche, bonen, muys 11 s. – It. umb 13 huynre 2 m. – It. umb zwa geleyen 16 s. – It. 1 tonne biers 29 s.
[281] It. des moyndagis umb broit 3 m. – It. umb eyer 4 s. – It. umb essich 6 s. – It. umb 1 tonne biers 29 s. – It. des herzogen koch brait wilbret 8 s. – It. Jacob, de Clois pert heym leite 1 m. – It. man schende den meister, de die steyn heut, 1 quart.
It. des densdagis umb broyt 3 m. – It. umb 1 tonne biers 29 s. – It. koerfmecher van zachen 4 s. – It. den pifer myt eynre hant 6 s. – It. Roderchiin umb eynen yseren hammer ind yser 21 s. – It. Quecke, du hee ze Bruch was 1 quart.
It. des gudisdagis umb broit 2 m. – It. umb eyn tonne biers 29 s. – It. umb 14 schoiff ze 30 s. val. 35 m. – It. umb broit van Duren 12 m. – It. umb wailberen ind bonen 3 s. – It. umb eyer 3 s.
It. des donrisdagis umb 1 tonne biers 29 s. – It. umb 14 huynre 28 s. – It. umb zwey summeren ertze van Duren 2 m. – It. deme barbier 4 s. – It. umb saltz 2 s. – It. Quecke ind ich schenden 1 veirdel. – It. du man die blide up reichtit, unsen schutzen 3 veirdel.
It. des vridagis umb zweyn salmen 9 m. – It. umb meyvische 3 m. – It. den greveren 4 s. ze verdrenken. – It. umb eyer 1 m. – It. umb 2 quart vesfeilchs biers 2 s. – It. Wilkin vur ze Coellen umb wiin 1 m. – It. Longen van sinen schuynen ze lappen 21/2 s. – It. umb eyn tonne biers 29 s. – It. umb eyn veirdel stockvische ze Coellen, valent 15 m.
It. des satersdagis umb ruggen broit 2 m. – It. umb eyn tonne biers 29 s. – It. umb eyer 15 s. – It. umb butter 71/2 s. – It. umb peterzilie, unloich 8 s. – It. mynen kneichten van henschen up ze sloin 20 s. – It. Queck was ze Nůysse umb 51/2 åme men 2 veirdel wiins, die åme 16 m. dat macht 86 m. 8 s. – It. ze kost, ze laden, ze virgieren 1 m. – It. umb vlicken 7 m. 8 s. – It. sy [282] verzerden 28 s. – It. umb even 8 m. 5 s. – It. umb 1 tonne biers 29 s.
It. des sondagis umb broit 12 m. – It. umb huynre 11 s. 8 d. – It. 3 tonnen biers 7 m. 3 s. – Kunnixberch, deme eralde, 2 gul. – It. umb kirsen 2 s. – It. Heynen mynen kneicht 8 s. umb 1 par schuyn.
It. des moyndagis, des herzogen piferen van den Berge 2 gul. – It. umb snůche 2 m. – It. umb eyer 6 s. – It. umb Got 2 s. – It. umb huynre 2 m.
It. des densdagis, umb gelaser 5 s. – It. umb vreymde bier 2 s. Eren Danel dedit. – It. heren Herman Huyns gesinde ind des rentmeisters 2 quart. – It. den schutzen 2 veirdel, du Petchiin geschossen was.
It. des gudisdagis, umb broit 7 m. – It. umb beren ind knuyfloich 4 s. – It. umb syde 12 d. – It. umb 1 tonne biers 29 s. – It. umb offer 2 s.
It. des donrisdagis, umb 1 tonne biers 29 s. – It. du Spalier zAchen vur 11 s. – It. umb essich 161/2 s.
It. des vridagis, umb broit 2 m. – It. salme 4 m. – It. umb heringe 16 s. – It. umb barven 2 m. – It. umb oyley 1 m. – It. umb 2 par holschuyn 4 s. – It. umb broit 18 m.
It. des satersdagis, umb eyn tonne biers 29 s. – It. umb heringe 14 s. – It. umb muys 3 s. 4 d. – It. umb kese 13 s. – It. umb eyer 10 s. – It. umb huynre 17 s.
[283] It. des sondagis, umb aintvogel 20 s. – It. umb duven 51/2 s. – It. Clein Wilkin 2 s., du he heym reit. – It. umb eyer ind peterzilie 7 s. – It. den vreymden piferen 6 s. – It. Quodemoelen umb hoesen 71/2 s. – It. Poetenyer umb schuyn 8 s. – It. heren Heynrich kneichten umb schuyn 20 s.
It. des moyndagis umb zwå tonnen biers 4 m. 10 s. – It. van weschen 4 s. – It. ich schende ewech 2 quart val. 8 s.
It. des densdagis umb broit 3 m. – It. umb huynre 3 m. – It. Quecke braicht van Duren zwå åmen wiins ind 4 veirdel, die åme 22 m. Sum. 471/2 m. – It. umb ze laden, uyss zeduyn 7 s., voelwin 8 s. – It. umb 9 malder even 17 m. 3 s. – It. sy verzerden 2 m. – It. van den stockvische ze vuren van Coellen 4 s. – It. van erdenen duppen 2 s. – It. van der greveren wegen dat sy verdrunken 6 s.
It. des gudesdagis, umb milche 12 d. – It. des herzogen kneicht braicht wilbret 6 s. – It. umb deme smede van Beynchiins hamer ze schirpen ind van eynen loen 6 s. – It. umb beren ind prumen 12 d. – It. umb eynen roskamp mir 2 s. – It. Poetenyer 12 d. – It. umb eyer 3 s. – It. umb 1 tonne biers 29 s.
It. des donrisdagis, umb eyn tonne biers 32 s. – It. den greveren van Luytche 1 m. – It. Cleyn Wilkin verdede myt sinen perte 4 s. – It. Geirkin heren Reynartz kneicht, du hee die mere zAichen braicht van deme huis 6 s. – It. umb broit 6 m. – It. van den bussen wain ze smeren ind ze benden 8 s. – It. den viedeleren 6 s. – It. Roederchiin 2 quart.
It. des vridagis, umb queck 2 s. – It. umb broit 5 m. – It. umb 1 tonne biers 29 s. – It. umb salme 4 m. – It. umb bresemen, [284] vuyl 2 m. – It. umb butter 6 s. – It. umb snůche 6 s. – It. umb eyer 7 s. – It. Wilkin 4 s.
It. des satersdagis, umb butter, peterzilie, 10 s. – It. umb kese den gesinde 6 s. – It. umb barven 26 s. – It. umb eyer 10 s. – It. umb 1 tonne biers 29 s. – It. umb duven 9 s.
It. des sondagis, umb eyer 3 s. – It. Rey. van Moerke 4 s. – It. Proist Schunman van 1 hase 4 s. – It. wir hadden ze Nuysse 2 m. — It. ze Lietber 6 s. – It. umb Got 4 s. ich ind Gůebbekin. It. des moyndagis ze Kiringen den perden 32 s. – It. der wirdinnen 1 m. – It. der mait 3 s. – It. ze Titze van deme rade 3 m.
Darauf folgt noch, was eigentlich voraufgehen sollte:
Dit hadde man zAichen e wir uyss vuren, dat was anno 83, des veirden dagis in Junio.
Primo, umb 3 mudde broitz val. 161/2 m. It. widder heren Gerart Lewen 4 åmen men 7 veirdel wiis wiins. It. widder heren Gerart vurschreven 2 åmen men 2 veirdel roitz wiins, dat kost summa 157 m. 8 s. It. widder Mathiis van Berlsberch 21/2 åme wiis wiins, dat kost 69 m. 7 s. It. 4 tonnen biers 16 m., vur die tonnen 4 m. It. eynen halven oisse 24 m. – It. 4 hemel 14 m. – It. zwå vlicken, wegen 83 ℔, den zendneir 14 m. sum. 111/2 m. 4 d. It. zweyn schenken, kosten 21/2 m. – It. 6 stockvische umb 5 m. – It. umb kese 4 m. It. umb huynre 4 m. – It. umb butter 21 s. – It. umb 21/2 quart oyleys 171/2 s. It. umb 1/2 sacke saltz 31/2 m. 2 s. – It. umb 2 summeren ertze 22 s. It. schuttelen, plateille, leffel 41/2 m. – It. poete ind kannen 21/2 m. [285] It. umb vleischtonnen essichlegelchin, emmer, die wiinlegelen ze gelden ze benden, ze spulen. Sum. 11 m. 5 s. den cleynen Goedart. It. umb 9 ℔ waisskerzen, it. brait Koerffmecher 2 ℔ cleynre waiskerzen val. 15 m. It. unloich 6 s. – It. umb můstart 10 s. – It. umb 4 secke 3 m. 4 s. It. umb papier 3 s. – It. die kogelen ze machen 2 m. It. zwey punt spiiskruyt 8 m. – It. eyn ℔ trogien, eyn ℔ anyskonfeckt 8 m. It. Kirioin eynen pefferduch 6 s. – It. Spalier ind Puytzchin 4 m. It. den kneichten, die dat vleische drugen 4 s. – It. umb nůsse 4 s. It. Wilhem loist eynen wain vur 1 m. – It. umb zwå loechten 1 m. 9 s. It. umb seile, die man zAichen hadde, ind sent komen sint. – It. umb 4 slosse. It. uns dren ain seylen 17 m. 9 s. 2 d. It. dat duche van den kogelen kost 22 m. It. 2 m.
Ferner enthält die Rechnung noch folgende Notizen:
Dit galt Quecke zaichen des sondagis vur sint Johans dach, dat is man noch da schuldich.
Primo, umb eyn rent 42 m. – It. umb dri verken 121/2 m. It. umb zwey verken 9 m. – It. umb papier 5 s. – It. umb 2 ℔ spisekruytz 8 m. It. umb saltz 3 m. 4 s. – It. umb knuyffloich 4 s. – It. umb hantkese 2 m. It. die verken ze sloin 8 s. – It. umb 2 summer ertz 21/2 m. It. du Quecke eirstwerff quam, du verzerden Jacob ind die gesellen 41/2 m. It. du hee was heym umb vitalien, du verzerde hee ind die gesellen 18 s.
[286] It. was Spalier gesant zAichen umb vitalie des vridagis vur sint Margreten dach, du braich hee danne. It. eynen oisse kostit 8 dubel. – It. 3 verken kosten 15 m. – It. 2 ℔ spisekruytz vur 8 m. – It. smaltze 33 s. – It. 2 summeren ertz 21/2 m. It. hantkese 3 m. men 32 d. – It. schuttelen ind troege 29 s., legelen 19 s. It. umb unloich 8 s., Spalier 1 m.
Errata |
